Başarısızlığın Başarıya Katkısı

Başarısızlığın Başarıya Katkısı

İnsanlığın varoluşundan bu yana adımladığı o engebeli, gizemli ve bir o kadar da büyüleyici yollarda, her daim parıltısıyla gözleri kamaştıran, uğruna ömürlerin, en saf hayallerin ve son nefeslerin tereddüt edilmeksizin feda edildiği bir nihai menzil vardır ki adına "başarı" deriz; oysa bu göz alıcı zirveye giden patikaların, aslında yıkımların, içsel kırgınlıkların ve telafisi imkânsız gibi görünen mağlubiyetlerin harcıyla karıldığını görmeyi çoğu zaman kibirli bir körlükle reddederiz.
Hayatın en ilginç ve öğretici yanlarından biri de buradadır ki insan en büyük dersleri, ruhunu olgunlaştıran o asıl nirengi noktalarını çoğu zaman en mutlu, en konforlu olduğu anlarda değil; umudunun kırıldığı, emeğinin karşılığını alamadığı ve kendisini mutlak bir yalnızlığın koynunda hissettiği o alacakaranlık zamanlarda öğrenir. Modern zamanların bizi hapsettiği o sığ, sabırsız ve vitrin odaklı başarı illüzyonu, her talihsizliği bir son, her tökezlemeyi bir ömür boyu sürecek mahkûmiyet gibi sunadursun; hayatın asıl dehası, ruhu keskinleştiren o muazzam tecrübe hazinesini ancak başarısızlığın o soğuk ama bir o kadar da şefkatli koridorlarında saklamaktadır.

Eski bir taş ustasının o zamana meydan okuyan felsefesinde anlatıldığı gibi; bir taşı yontarken vurulan ilk darbeler dışarıdan izleyenler için hiçbir anlam ifade etmez, hatta saatler boyu süren bu çabayı görenler ustanın beyhude bir uğraş içinde olduğunu düşünebilir. Sonra öyle bir an, öyle bir eşik gelir ki çekicin o tek bir son darbesiyle koskoca taş ortadan ikiye ayrılır; oysa taşı kıran yalnızca o son dokunuş değil, ondan önce sabırla, inatla ve inançla vurulan, taşın bağrında görünmeyen izler bırakarak onu sessizce dönüştüren yüzlerce darbenin kümülatif gücüdür. İnsan hayatı da bu kadim ritüelden farklı değildir; dışarıdan bakıldığında bir anda kazanılmış, adeta bir gecede parlamış gibi görünen başarıların ardında, kitlelerin asla bilmediği sayısız başarısızlık, sessiz hayal kırıklıkları, her düşüşte yeniden başlama cesareti ve vazgeçmemek adına karanlıkla verilen o gizli mücadeleler yatar.

Ne yazık ki insanoğlu doğası gereği yalnızca neticeye, yani vitrine bakmayı sever; bir doktorun elindeki diplomayı, bir sporcunun göğsündeki madalyayı, bir yazarın göklere çıkarılan ödülünü ya da bir girişimcinin ulaştığı o zirve noktayı görürüz de onların geceler boyunca süren uykusuzluklarını, defalarca yanlış yapışlarını, umutlarını tamamen kaybettikleri günleri ve bütün bunlara rağmen yollarına devam etme kararlılıklarını idrak edemeyiz. Bir yaprağın toprağa düşüp çürümeden yeni bir bahara can veremeyişi ya da tıpkı doğanın kalbindeki o muazzam sır gibi, toprağın altındaki bir tohumun günlerce karanlıkta bekleyip, çatlayıp, parçalanmadan ve eski hâlini tamamen kaybetmeden filiz veremeyişi gibi, insan bilinci de ancak kendi sınırlarıyla yüzleştiği nispette genişler. Dışarıdan bakıldığında bir yok oluş, bir parçalanma gibi görünen o an, aslında yeni ve çok daha güçlü bir hayatın filizlenişidir; çünkü insan, en çok kırıldığı yerlerden kaynayarak olgunlaşır ve gerçek gücünü keşfeder.

Esasen başarısızlık dediğimiz mefhum, yolun bittiği yer değil, bilakis o güne kadar yürüdüğümüz yöntemin, saptığımız yanlış patikaların ve kendimize dair beslediğimiz temelsiz yanılgıların tasfiye edilerek bize yepyeni, daha muhkem yönler tayin etme fırsatı sunduğu bir laboratuvardır. Bir heykeltıraşın atölyesine giren sıradan gözler, yerde duran kırık mermer parçalarını değersiz birer çöp olarak addederken; sanatçının gözünde o parçaların her biri, mükemmele ulaşmak için yapılan yanlış bir hamlenin, değiştirilen isabetli bir kararın ya da daha güzelini ortaya çıkarabilmek adına vazgeçilen bir düşüncenin şerefli izleridir. Heykel tamamlanıp da örtü kalktığında kimse yerde kalan o taş kırıntılarını konuşmaz, herkes ortaya çıkan esere hayran kalır; fakat insanı ve eseri şekillendiren asıl gizli güç, o vazgeçişlerin ve hataların içinde saklıdır. Bu bağlamda, hayat bazen insana istediğini değil, tam da ihtiyacı olan o sert ama dönüştürücü dersi verir.

Çevremize dikkatle baktığımızda, insanlığın hafızasında silinmez izler bırakan liderlerin, sanatçıların ve düşünürlerin hiçbir zaman "hiç düşmemiş" insanlar olmadığını, aksine en çok hata yapan, en çok eleştirilen ve en büyük yenilgileri tadanlar arasından çıktıklarını görürüz. Onları kitlelerden ayıran yegâne tılsım, her başarısızlığın ardından ayağa kalktıklarında asla aynı kişi olmamaları, her seferinde küllerinden biraz daha bilgili, biraz daha sabırlı ve sarsılmaz bir içsel mukavemetle doğmalarıdır. Tıpkı ham demirin yüksek ateşlerde dövülerek sertleşmesi gibi, karakter de ancak planların bozulduğu, umutların tükendiği o fırtınalı günlerde gösterilen sabırla ve dirençle şekillenir.

Netice itibarıyla, yıllar bir su gibi akıp geçtiğinde insan ulaştığı başarıları değil, o başarılara yürürken geçirdiği o muazzam içsel değişimi, kim olmayı başardığını hatırlar; çünkü madalyalar zamanla eskir, ödüller tozlanır, alkışlar sessizliğe gömülür ama vazgeçmek üzereyken kurulan o gizli cümleler, o yeniden deneme kararlılığı hafızada birer anıt gibi yaşar.

Başarısızlık, korkulması gereken bir heyula değil; insanın yanlış yoldan dönmesini sağlayan görünmez bir işaret, içimizdeki saklı gücü uyandıran bilge bir öğretmendir.

Nihai zafer de hayatı boyunca hiç düşmeyenlerin değil, düştükleri her kuyunun en dibinden yukarıya, güneşe bakmayı becerebilen ve o karanlığı kendilerine basamak yaparak en güzel manzaralara tırmanan o eğilmeyen başların hakkıdır.

Okuduğunuz için teşekkür ederim.

#Başarısızlık
#Başarı
#Azim
#Vazgeçme
#Umut